رایت الله عبادی منامن
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ رایت الله عبادی منامن
آرشیو وبلاگ
      آوای منامن (سؤز گنجینه سی suzganjinasi وبلاگی هست که تازه شروع بکارکرده وعموماازاشعاروسرده های ترکی آذری وفارسی خودشاعر درآن به نمایش گذاشته می شود.البته درآینده ی نزدیک ازاشعاردیگر دوستان شاعر نیزدرآن استفاده خواهیم کردو به اطلاع همه ی شعر دوستان و ادیبان خواهیم رساند پس بیائید دست بدست هم بدهیم به فرهنگ و ادب این مرز بوم خدمت کنیم بخصوص زبان مادریمان آذری که به جرأت می توانم بگویم بعداز زبان عربی کامل ترین و نرم ولطیف ترین زبان دنیاست.شایداصطلاحاتی دراین زبان باشدکه برای شرحش نیازبه چندین صفحه وصفحات باشد)
وجه تسمیه یا معنی منامن

وجه تسمیه منامن یا معنی منامن نویسنده: رایت الله عبادی منامن - ۱۳٩۳/۱۱/٢٠ 

منامن : نام دهی است از دهات بخش خورشرستم شمالی شهرستانخلخال و

استان  اردبیل ، از الحاظ جغرافیایی محصور است ازشمال به دهستان  دمدل و

نسبتاً به چایقوشان و از شرق به روستای نمهیل وازجنوب به رودخانه قزلاوزن

و ازغرب به دهستانهای گلگلاب و  هشی  و هشجین 

 

1-  این  واژه در اصل چه بوده است : این  واژه در اصل مَنامْ بوده ، یعنیخواب

(مهذب الاسماء)،(دهار) که از نوم گرفته شده یعنی خواب و خوابگاه و در آیات  

قرآنی  آمده است: (مَنامِکُم بِالَّلیْلِ وَالنَّهار ) 

مَنامِ : به معنی خوابگاه ، بسترگاه  و استراحتگاه است ( معین ) بدلیل  وجود

بسترگاهها وخوابگاههای نزدیک به هم مانند قاراقیشلاق_خليفه باغی _ فرامرز

دره سی _ پأجیک  _ خنگل یاتان _ و قاراتپه که آثار تاریخی و سکونت بشری در

آنها یافت شده این نظریه  قوّت می یابد  که  مَنامَن همان منامان بوده به  معنی

خوابگاهها و  بسترگاهها  که امروزه  بدلیل واقع شدن منامن در مرکزیت و کوه  

پایه بخاطر .

الف _ استفاده بیشتر و بهتر از زمینهای زراعی و کشاورزی در زمینهای هموار  

و مسطح

ب _ دست برتر داشتن به هنگام هجوم دشمن

ج _ دید کافی داشتن به اطراف از لحاظ امنیتّی و آماده سازی ساز وبرگ مقابله

با حمله و هجوم دشمن 

2 _  مَنْ آمَنْ : مَن آمَن یعنی: چه کسی امنیت می دهد، یا امنیت مرا تأمین می

کند، مرا بی ترس و بیم  و ایمن می گرداند .

مأمن و ایمن : محل امن ، پناهگاه ، آنجا که خیال آدمی از هر لحاظ  راحت  و - 

آسوده است نیز از ریشه آمن می باشد

آمن : به تنهایی یعنی بدون ترس و بیم، بی زینهار با توجه به توضیحات فوق این

نظریه نیزامکان بیشتری دارد. زيرا منامن از لحاظ  مکانی درجایی قرارگرفته که

اولاً  کوهپایه است و از اطراف با کوههای نسبتا بلندی احاطه شده و دقیقاً  در

گوشه ای واقع شده است . این منطقی بنظر می رسد که کسی اگر پناه بگیرد

در گوشه ای می گیرد  که آسیب کمتری ببیند یا بدون آسیب باشد ،  منامن هم

دقیقا در گوشه ای میان دو کوه نزدیک بهم قرار گرفته اگرشما محل واقع شدن

منامن را از طرف دهستانهای نوده و نساز دیده باشید به این مسأله به خوبی و

به وضوح پی می برید .

نتیجه اول: پس به این نتیجه میرسیم که معنی منامن خوابگاه و بسترگاه امن

است و کلماتی نظیر منامون یا منامین هیچ معنی و مفهوم خاصیندارند کلماتی

مهمل هستند  و برای این کلمات در لغتــــنامه ها و فرهنگــنامه ها هیچ معنی

نوشته نشده است.

3- مانا مان : واحتمال سوم این است که این همان {مانا}پایدار و جاوید و ماندگار

و پایا و آنچه که برای همیشه می ماند . مان بن مضارع ماندن اول شخص  مفرد

 ( لغت نامه ی دهخدا                                                                                                                                                                                                    

 مان : (اِ) خانه را گویند و نیز خان و مان اتباع است . ( لغت فرس اسدی اقبال ، 

ص  397) به معنی خانه باشد ک ...

 مان :( ع  اِ ) ( از « م ی ن ») آهن آماج  و کلند «  کلنگ » که بدان زمین شیارند

(منتهی الارب) (ناظم الاطباء ). تبری دودم که بدان زمین را شخم کنند، مجداین

کلم .                      

 فرهنگ فارسی معین                                                                                                                    

مان [ په]1 - (اِ) اسباب و اثاثیه خانه 2 - مثل و مانند 3 - خانه 4 - بصورتپسوند

درکلمات مرکب آید وبه معنی محل ، جا و خانه : دودمان، خانمان ، شادمان ...

   فرهنگ لغت عمید                                                                                                                           

مان.(ضمیر) [پهلوی: mān] [']emān, mān] ضمیرمتصل اول شخص جمع :  کتابمان.

 (بن مضارعِ ماندن) [mān] = ماندن۱ ، بمان : بايست ، توقف كن 

 (بن مضارعِ ماندن) [پهلوی: mān] [mān] = ماندن۲

 (اسم) [پهلوی: mān] ‹مانه› [قدیمی] [mān ۱.]خانه؛ سرای:♦

      چو آمد برمیهن ‌و ‌مان خویش / ببردش به‌ صد لابه مهمان خویش ...           

نتیجه دوم : اگر[مانا مان] باشد میتوان بمعنی خانه ی جاوید وهمیشگی در نظر

گرفت یا خانه ی آباد و سرای جاودان مثل دودمان و خانمان از آنجا که این کلمه

امروزي (منامن ) همان [مانا مان ] باشد و یک کلمه ی پهلویبمعنی قدیمی .

خانه و سرای است نظر و احتمال قوی می تواند باشد، چون ما ایرانیان قبل از

اسلام زردشتی آتش پرست بودیم و زبان پهلوی زبان رایجِ آن دوره بوده .

مکتوب فوق یک نظر و یک فرضیه است با احتمال، ما کلمات را در حد و اندازه ی

خودمان بررسی می کنیم  قطعیّت ندارد ، ولی احتمال وجود چنین چیزی باشد

هست .  

4 - من آ من: نظر چهارم  که به خاطرم رسید این است ( من + آ + من ) بدلیل

اشتغال ساکنان اصلی این سرزمین ، این مرز و بوم و این خطّه در زمانهای دور

و نه چندان دور به کشاورزی و غالبا به گندم و جو . در زمانهای قدیم آب و هوا

اینگونه نبود . بعلت نبود یا کمبود آلاینده هایی مانند: کارخانجات و گازهای گلخانه

ای ، اتومبیل ها و کارگاهها و حتی میتوان گفت : دود سیگار زیرا تعداد مصرف

کنندگان سیگار به این اندازه نبود.

زمین های حاصلخیز و خاک مرغوب این نواحی و بارش نزولات آسمانی محصول

فـــــراوانی را به ارمغـــان می آورد . اگر چه از آن کشاورز نبود و از آن مالکین و

خوانین زور گو و ظالم بود . ولی محصول قابل توجه و در خوری با ابـــزار آلات و

ادوات اولیـــه ی کشــاورزی بـدست می ‌آمـد و برای تخمیــن و محاسبه ی این

محصولات پیمانه ای بود و هست بنام ( مَن ) هر من برابرباسه کیلوگرم امروزی

است . وهنگام پیمانه زدن زمـان برداشت محصول پی در پی پیمانه می زدند . و

روزها بطول می انجامید و این پیمانه( مَن )، ( کیل ) بود که اغلب از تنه درختان

درست می شد و بعدآ با بروز حلب روغن های خوراکی و  ماشین آلات و غیره

جایگزین شد و هر صد من یک خروار است . به همین خاطر منامن شده ؛ یعنی

من آ من ، کیله کیله ، باتمآن باتمان . محل کشت و زرع ، سرزمین کیل و من و  

خروار . مانند : ( سراسر _ باشاباش ) ، (دوشادوش _‌ دوش دوشه ) ، (برابر _

پایاپای ) ، (گرداگرد _ دؤهادؤر ) ، ( پیآپی _ دالبَِدال ) ، ( نوشانوش _ ایچه ایچ )

،(مالامال _دولهادول، لَبَِــلَب ) و اینگونه اصطلاحات و الفاظ در زبان ترکیآذری

بیشتر از زبان فارسی است .مانند : قاچاقاچ ، چالاچال ، قالاقال ، یاتایات ، آلاآل،‌

ساتاسات، دویه دوی، ویراویر ، بیچه بیچ ، بنوعی میتوان افعال امر زبان ترکی را

اینگونه ساخت : گئت = برو = گئده گئت ، سات = بفروش = ساتاسات و ....

 

 شما هم نظر بدهید ، یاریمان کنید ، اصلاح بفرمائید . تا به یک نتیجه ی قطعی و

قابل قبول برسیم . جا دارد از نظر آقای ساعد شاد هم تشکر بکنم و استفاده

کرده باشم : بله قدمت این آبادی با توجه به سنگ نوشته ها و سنگ قبر های

موجود و طریقه دفن امــوات و آثار باستانی مانند سفالینه های شکسته با رنگ

و لعاب گوناگون به پیش از اسلام  و زمان زردشت  و   هخامنشیان می رسد . و

اماكنــي  كه در آنها  آثار  باستاني پيــدا شده . دهات يا اجتماعي بنام  روستاي

امروزي نبوده است بلكه  قبيله به قبيله ، ايل به ايل ، طايفه به طايفه  در محل

_ هاي    مختلف سكونت داشته اند . مانند : درگاهلي ( در گاهي ) حسنني ،

مجيددي ، عزيزدي انامعلي طايفهسي و آقاببالي طايفه سي و غيره كه بعدها

با تجمع در يك محلمناسبتر روستاهاي امروزي را بوجود آوردند. ولي اكثراً

اسم طايفه هايشانرا به ياد دارند و مي دانند .

  باز اگر کلمه ای ، نظری ، اصطلاحی به ذهن ما خطور بكند در جهت

تکمیل این مطلب حتما در معرض دید شما عزیزان خواهیم گذاشت .

انشا ءالله تعالی       

 

 

                                                            با نهایت سپاسگزاری و قدردانی

                                                         برادر کوچک شما رایت عبادی منامن

  خوانندگان گرامی اساتید ارجمند و همولایتیهای عزیز منتظر نظرات انتقادات و

                       پیشنهادات شما هستم  لطفاً



لینک
مطالب اخیر حج می رویم اشعار فارسی 1 اشعار ترکی آذری منامن
کلمات کلیدی وبلاگ عاشورا (٢) شعر (٢) هنر (٢) ادبی مذهبی (٢)
دوستان من   پرتال زیگور طراح قالب